İstanbul Mahkemesi 78 Numaralı Sicil (H. 1216-1217 / M. 1801-1803) cilt: 82, sayfa: 208 Hüküm no: 215 Orijinal metin no: [28b-4] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Girid adasından İstanbul’a sabun getirip satan sabun tüccarlarının ferman talebi Sabun tüccârının fermân-ı âlî istid‘âlarıdır Ma‘rûz Hâlâ Kandiye kazâsı Nâibi Hasan Neşati Efendi dâ‘îlerinin işbu arzı bâlâsına sâdır olan fermân-ı âlîlerine imtisâlen Girid Cezîresinden Âsitâne-i aliyyeye sabun celb ve ibâdullâha bey eden tüccârdan han ağası demekle arîf Hüseyin Ağa ve damadı Mehmed Ağa ve Tiryâkîoğlu Mustafa Ağa ve el-Hâc Ali Ağa ve Suhtezâde İbrahim Ağa ve Çavuşoğlu Mehmed ve Kuklâki Mustafa ve Tarakçıoğlu Derviş Ali ve Mehmed Ali ve Kâriyeli el-Hâc Ali ve Yeğenzâde el-Hâc Mehmed Ağa ve Topçu Hasan Ağa ve Yeğenoğlu Molla Mehmed ve İmâmoğlu Molla Derviş ve Mücellid Mehmed Emin nâm kimesneler meclis-i şer‘-i münîrde bakkālân pazarbaşısı vekîli Ahmed Ağa bölük başısı es-Seyyid Ahmed hâzır oldukları hâlde Âsitâne-i aliyye ve bilâd-ı selâsede sabuncu esnâfının kethüdâsı es-Seyyid el-Hâc Ali Ağa ile esnâf-ı mezkûreden es-Seyyid Halil ve es-Seyyid Mustafa ve ustalarından Nikola v. Sava ve Pıraşkova v. Dimitri ve Sabana v. Yanaki ve Marat v. Tafti ve Manol v. Anton ve Kiryako v. Tegodoş ve Kabasakal oğlu Lazari ve Manol ve Acı Kostandi ve Aslan ve Simyon ve Danyel nâm zimmîler muvâcehelerinde takrîr-i kelâm edip derûn-ı arzda zikr ve beyân olunduğu üzere ol tarafda olan şürekâlarımız şerefrîz-i sudûr eden evâmir-i aliyyeye imtisâlen peyderpey her biri dâmen-i dermeyân-ı gayret ve âhardan istidâne-birle vaktinde revgan-ı zeyt ve sâir levâzım-ı sabun iştirâ ve sabun tabh ve i‘mâl ve Âsitâne-i aliyyeye irsâlde kemâl-i mertebe ihtimâm ve dikkat üzereler iken irsâl eyledikleri sabun Âsitâne-i aliyyeye vürûd ve ekseri müflisler yedine geçip semenleri tahsîl olunamayıp hatta bundan mukaddemce yüz elli bin guruşdan mütecâviz sabuncu esnâfı zimmetlerinde mâl-ı tüccâr müterâkim olup el-yevm bâ-fermân tahsîl ve tanzîmine sa‘y olunmakda olmağla bu sûretde gittikçe tüccâra za‘af-ı küllî târi olup Dârü’s-saltanatü’l-aliyyenin levâzımından olan sabun husûsunda hizmete muktedir olamayacakları zâhir ve âşikâr olup bundan böyle Âsitâne-i aliyye[ye] celb eylediğimiz sabunlar sabuncular kethüdâsı ve pazarbaşısı ve bölükbaşı ma‘rifetleriyle kefîlleri alınmış ve taht-ı râbıtaya idhâl olunmuş sabuncu esnâfına tevzî‘ ve semenleri cem‘ ve tahsîl ve ashâbına teslîm olunup âdet-i kadîmeleri üzere mal-ı tüccârı edâda mümâtale ederek cevr ve ezâ veyâhud kable’l-edâ hâlik oldukda veyâhud kendiye iflâsa çıkardıkta yedinde mevcûd olan emti‘ası kethüdâ ve pazarbaşı ve bölükbaşı ma‘rifetleriyle ve ma‘rifet-i şer‘le bey‘ olunup vefâ eylemediği sûretde mâlik oldukları gedikleri mu‘temed ve milli ustalar kefâletleriyle İstanbul Kadıları huzûrunda âhara bey‘ olunup deynine verilmek ve bâkī deyni kalır ise kefîllerinden tahsîl olunmak ve bundan mâ‘adâ sabun tüccârı tâife-i bakkālâna ve küfecilere dahi sabun bey‘ murâd eylediklerinde sabuncu esnâfı iddi‘â-yı inhisar-ı bey‘ u şirâ ederek mümâna‘at ve muhâlefetleri men‘ ü def‘ olunup tâife-i bakkālânda dahi mal-ı tüccâr kalır ise sabuncu esnâfı misillü tamamen ve kâmilen tahsîl olunmak üzere nizâm-ı kaviyye rabt ve halimize terahhümen şerâit-i muharrereyi hâvi yedimizde bir kıt‘a emr-i âlî i‘tâ olunmasını istid‘â etmeleriyle hakīkat-i hal takrîr-i meşrûhlarına mutâbık olmağla sıyânet-i emvâl-i tüccâr Âsitâne-i aliyyeye sabunun kesret ve vefret üzere isticlâbına bâdi ve ibâdullâhın refâh-ı hallerine müeddi mesâlih-i hayriyyeden olmağla mesûllerine müsâ‘ade-i aliyye erzânı buyrulmak bâbında emr u fermân hazret-i men lehu’l-emrindir. Fî-25 min-Zilka‘de sene [1]216