|
İstanbul Mahkemesi 18 Numaralı Sicil (H. 1086-1087/M. 1675-1676) cilt: 18, sayfa: 235 Hüküm no: 201 Orijinal metin no: [50a-1] Bu defter İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ortaklığı ile hazırlanmıştır.
Gerede’nin Sobran köyünden eş-Şeyh İbrahim Efendi b. Abdünnebi Efendi’nin vakfiyesi
[Arapça] İşbu sicilde yer alan husûslar huzûrumda cereyân etti. vakfın husûsan ve umûmen sıhhatine ve lüzûmuna eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek hükm ettim. Ben fakīr, Kostantıniyye kadısı Ahmed b. Hasan’ım -ufiye anhümâ-. Elhamdü lillâhi’llezî erşede ibâdehü’l-mü’minîne ve’l-mü’minât ilâ a‘mâli’s-sâlihât ve eşârehû ile’l-müslimîn bi ef‘âli’l-hayrât haysi kāle inne’l-hasenâti yüzhibne’s-seyyi’ât ve’s-salâti ve’s-selâmü alâ Resûlihî Muhammedin eşrefi cemî‘i’l-mahlûkāt ve alâ âlihî ve ashâbihi’llezîne hüdâtü’l-halki ilâ sebîli’l-hasenât, ammâ ba‘d işbu kitâb-ı müşkin-nikābın techîz ve inşâsına bâ‘is ve bâdî ve mûcib-i dâ‘î oldur ki fi’l-asl vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Gerede kazâsına tâbi‘ Sobran nâm karye sükkânından olup hâlâ Medîne-i Münevvere -alâ münevvirehâ tahiyyâtü mükerreme-de hizmet-i ferâşet-i Ravza-i Hazret-i seyyidü’l-enâm -aleyhi efdalü’s-salât ve ekmelü’s-selâm-ile şeref-yâb olan kıdvetü’s-sulehâ’i’l-fihâm sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât tâlibü’s-sadakāt ve’l-meberrât eş-Şeyh İbrahim Efendi b. Abdünnebi Efendi tarafından zikri âtî husûsa vekîl olup Molla Ahmed Efendi b. Hüseyin ve İbrahim b. Ahmed şehâdetleri [i]le şer‘an vekâleti sâbite olan umdetü’s-sâlikîn eş-Şeyh İsâ Efendi b. Ali Efendi meclis-i şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsihü’l-evtâdda ve zikri âtî vakfa mütevellî nasb ve ta‘yîn eylediği Yahya Çelebi b. Ali Efendi mahzarında bi’l-vekâle ikrâr-ı tâm ve takrîr-i kelâm edip müvekkilim mezbûr eş-Şeyh İbrahim Efendi silk-i mülk-i sahîhinde münselik olup mahrûse-i Galata hâricinde vâki‘ kasaba-i Kasımpaşa’da Piyâle Paşa-yı kebîr mahallesinde vâki‘, bir tarafı Mahmud Efendi veresesi mülkleri ve bir tarafı mekābir-i müslimîn ve bir tarafı Eyyûb Efendi veresesi mülkü ve taraf-ı râbi‘i tarîk-i âm ile mahdûd olup tûlen ve arzen bi hesâb-ı terbî‘î on bin sekiz yüz yirmi zirâ‘ arsası olan eşcâr-ı müsmire ve gayr-i müsmireyi hâvî bahçesini ve yine karye-i mezbûrede vâki‘ Hocalı suyu demekle ma‘rûf nehir üzre dâ’ir bir göz değirmeni ve yine karye-i mezkûrede vâki‘ kendiye intimâ’ ile tahdîd ve tavsîfden müstağnî bir kıt‘a anbarı müştemil bir bâb mülk menzilini ve yine Çalışlar nâm karyede vâki‘ bir tarafı kendi mülkü ve bir tarafı Hacı Fakīh mülkü ve bir tarafı yine kendi tarlası ve bir tarafı çayır ile mahdûd bir kıt‘a bahçesini ve etyab-ı mâl ve ahsen-i menâlinden dahi yüz kıt‘a esedî guruşunu ifrâz ve imtiyâz-ı tâm ile mümtâz kılıp, hasbeten lillâhi te‘âlâ ve haseneten lillâhi ve li rûhi Resûlihi’l-mu‘allâ ve amelen bimâ kāle’n-nebiyyi’l-kerîm izâ mâte ibnü âdeme inkata‘a anhu amelühû illâ an selâsin ilmin yüntefe‘u-bihî ve veledin sâlihîn yed‘û-lehû ve sadakatin câriyetin vakf-ı sahîh-i şer‘î ve haps-i sarîh-i mer‘î ile vakf ve haps edip şöyle şart ve ta‘yîn eyledi ki meblağ-ı mezbûr yüz esedî guruş rehn-i kavî ve kefîl-i melî yâhud ikisinden biri ile senede anı on bir buçuk hesâbınca yed-i mütevellî ile istirbâh ve istiğlâl ve zikr olunan akār dahi icâre-i mu‘accele ve müeccele-i misliyye ile hasbe’l-âde îcâr olunup bi fazli’llâhi te‘âlâ hâsıl olan rub‘ ve ücretden beher yevm ikişer akçesi sâlifü’z-zikr Sobran nâm karyede kendi malıyla binâ eylediği mu‘allimhânenin mu‘allimine verilip ol dahi beher yevm bir sûre-i nebe’-i şerîf tilâvet edip sevâbını kendi rûhuna ihdâ eyleye ve beher yevm bir akçesi vâkıf-ı mezbûrun ceddi merhûm Murad Halîfe’nin karye-i mezkûrede binâ eylediği mescid-i şerîfde imâm olanlara verilip anlar dahi ol makā[m]da beher yevm ba‘de salâti’s-subh bir sûre-i Yâsîn-i şerîf tilâvet edip sevâbını rûh-ı vâkıfa ihdâ edeler ve karye-i mezkûre mescid-i şerîfi Senepazarı Turan Kızıl yaylak mescid-i şerîfi ve Hisar mescid-i şerîfi hatîblerine her sene onar semen verilip anlar dahi birer hatm-i şerîf tilâvet ve zikr olunan pazarlarda olan cem‘iyyetde tamâm edip sevâbını rûh-ı vâkıfa ihdâ edeler ve yevmî bir akçe cihet-i tevliyyet olur, tevliyyet-i mezkûre vâkıf-ı mezkûrun oğlu Mehmed’e ba‘de vefâtihî yine vâkıf-ı mezbûrun evlâdının ve evlâd-ı evlâdının ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdının aslah ve erşedine ile’l-inkırâz meşrûta ola ve ba‘de inkırâzi’l-kül nâzırlar ma‘rifetleriyle re’y-i hâkime müfevvez ola ve ben ve mezbûr Yahya Çelebi vakf-ı mezbûra hasbî nâzır olalar ve mürûr-ı eyyâm ve kürûr-ı şühûr ve a‘vâm ile şerâit-i mezkûreye ri‘âyet müte‘azzir olursa, mutlak fukarâ-i müslimîn’e vakf ola deyû meblağ-ı mezbûr ile emlâk-i mesfûreyi mütevellî-i mezbûra teslîm ol dahi tesellüm ve kabz ve sâir mütevellîler evkāfda tasarruf eyledikleri gibi tasarruf eyledi dedikde gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î vekîl-i mesfûr semt-i vifâkdan cânib-i şikāka âzim ve husûmet ve nizâ‘a câzim olup vakf-ı akār pîşvâ-yı müctehidîn ve muktedâ-i eimme-i dîn Ebû Hanîfe el-Kûfî -cûziye bi’l-hayr ve kûfiye-hazretleri katında sahîh, lâkin gayr-ı lâzım olup ve vakf-ı derâhim ve denâyir eimme-i selâse-i nehârîr katlarında bâtıl ve zımnında olan şurût ve kuyûd hilye-i sıhhatden âtıl olmağın vakf-ı mezbûrdan bi’l-vekâle rücû‘ eyledim anları mülk-i [50b] müvekkile istirdâd eyledim dedikde mütevellî-i mezbûr cevâb-ı bâ savâba mütesaddî olup eğerçi hâl bâlâda tafsîl olunan minvâl üzredir, lâkin imâm-ı alîm-i rabbânî ve fâzıl ve kâmil-i samedânî hazret-i İmâm Ebû Yusuf eş-şehîr bi’l-imâmi’s-sânî katında akārda mücerred vakaftü demekle vakıf sahîh, lâkin lüzûmu ârız olup ve hazret-i imâm-ı sâlis-i Rahmânî Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katında ba‘de’t-teslîm ile’l-mütevellî sıhhat müfârık ani’l-lüzûm değildir ve vakf-ı nukūd ve eğer müteferri‘ olan şurût ve kuyûd hazret-i İmâ[m] Züfer -aleyhi’r-rahmeti’l-meliki’l-ekber-den İmâm Ensâr -radiyallâhu anhu rabbihi’l-Bârî -rivâyeti üzre sahîh ve müftâ-bihdir deyû redden imtinâ‘ ve husûmet [ve] nizâ‘ hâkim-i muvakki‘-i sadr-ı kitâb tûbâ-lehû ve hüsnü me’âb hazretleri huzûr-ı âlîlerinde müterâfi‘ân ve fasl ve hasma tâlibân olduklarında, hâkim-i mûmâ-ileyh lâ-zâle’l-hak câriyen beyne yedeyhi tarafeynin delîline nazar-ı enîk edip ihtilâfât-ı eimme-i kirâmı tasavvur ve akvâl-i fukahâ-i zevi’l-ihtirâmı tefekkür edip zikr olunan akārın vakfiyetinin sıhhat ve lüzûmuna ve nukūd-ı mersûmenin dahi sıhhatine alâ kavli men yerâhu hükm ettikden sonra vekîl-i mesfûr semt-i âhardan nizâ‘ edip eğerçi hazret-i imâm Züfer’den rivâyet olunan kavl üzre vakf-ı nukūd sahîhdir, lâkin sıhhat müstelzim-i lüzûm olmamağın meblağ-ı mezbûrdan bi’l-vekâle rücû‘ ve meblağ-ı mezkûru mülk-i müvekkilime istirdâd eyledim dedikde mütevellî-i mezkûr tekrâr cevâb verip hükm-i hâkim-i ârif mahall-i ictihâda müsâdif olsa ol hükm nâfiz ve mübrem ve bi’l-icmâ‘ makbûl ve müsellemdir öyle olıcak kavl-i mezkûr üzre asl-ı vakıfda sıhhat mukarrer olıcak İmâmeyn-i Hümâmeyn katlarında sıhhat ve lüzûm emrân mütelâzimân olmağla imtinâ‘ ve lüzûma dahi hükm taleb ederim deyû tekrâr müterâfi‘ân olduklarında, hâkim-i müşârün-ileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘amehû aleyhi-hazretleri dahi te’yîd-i kavâ‘id-ı hayr evlâ ve teşyîd-i mebânî-i vakfı ahrâ görüp imâmeyn-i mûmâ-ileyhimâ re’y-i münîfleri üzre nass-ı mersûmenin lüzûmuna dahi ve kazâ ve tenfîz ve imzâ etmekle vakf-ı mezbûr sahîh ve lâzım oldu. Fe-men beddelehû ba‘demâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm, cerâ zâlik. Ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer mine’l-Muharremi’l-harâm li sene seb‘a ve semânîn ve elf.
Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Efendi b. Ahmed, Molla Ali Efendi b. Mustafa, Ahmed Çelebi b. Hüseyin Efendi, Molla Abdullah b. Hayrullah, Molla Mehmed b. ( ).
|