.:: İstanbul Kadı Sicilleri ::.


İstanbul Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H.1027/ M. 1618)
cilt: 13, sayfa: 121
Hüküm no: 113
Orijinal metin no: [11b-1]
Bu defter İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ortaklığı ile hazırlanmıştır.


Cenan Hâtun bt. Abdülvehhâb’ın para vakfının tescili

Hamd-i nâ-mahdûd ve senâ-yı nâ-ma‘dûd ol vâkıf-ı ahvâl-i ins ü cân ve hâlik-i halk u cihân mâlikü’l-mülk ve’l-melekût Rabbü’l-izzeti ve’l-ceberût cellet hikmetuhû ve allet kelimetuhû hazretlerinin dergâh-ı azamet-penâhlarına ref‘ olunur ki, nüsha-i insanı ketm-i âdemden ahsen-i takvîm üzre ibdâ‘ ve imlâ ve ebda‘-ı üslûb-ı kavîm üzre ihtirâ‘ ve inşâ edip mesâlik-i ma‘âşı ta‘lîm ve menâhic-i me‘âdı tefhîm eyledi ve sad-hezâr dürer-i salât ü selâm ve gurer-i tahiyyet? ve peyâm-ı huceste-nizâm ol âfitâb-ı evc-i levlâk ve mâh-tâb-ı semâ-ı “ve mâ erselnâke” müstenid-i mesned-i ıstafâ Muhammed Mustafa -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem mâ taharreke’s-simâk ve tenessem- hazretlerinin ravza-i raziyyelerine nisâr ve hatîre-i behiyyelerini îsâr olunur ki, ümmetini dîn-i kavîme hidâyet ve tarîk-i müstakīme delâlet eyledi ve server-i bî-girân ve durûd-ı bî-pâyân cemâhir-i âl ve ashâbları ervâh-ı tayyibelerine olsun ki, her biri tarîk-i hakka hâdî ve sebîl-i tevfîka münâdîlerdir -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în- ve ba‘de işbu sahîfe-i nasîhanın sâhibesi olup Dârü’s-saltanati’s-seniyye Kostantıniyye el-mahmiyye mahallâtından Hasan Halife mahallesinde sâkine olan sâhibetü’l-hayrât ve râgibetü’l-müberrât fahrü’l-muhadderât tâcü’l-mestûrât Cenan Hâtun bt. Abdülvehhâb tarafından vakf-ı âti’z-zikri ikrâra ve da‘vâ-yı rücû‘a vekîl olup, mezbûre hâtunu ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifeyn olan Osman Halife b. Ömer el-imâm ve Mustafa b. Hızır el-müezzin şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olup, bi’l-fi‘il İstanbul Ağası olan iftihârü’l-emâcid ve’l-ekârim el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’l-vedûd Mehmed Ağa b. Mahmud meclis-i şer‘-i kavîm-i lâzımü’t-tekrîmde vakf-ı âti’z-zikrini tescîl için mütevellî nasb edip, ba‘dehû azlin kendi yedine şart eylediği Mehmed Bey b. Ahmed nâm bevvâb-ı sultânî mahzarında ikrâr ve ta‘bîr ani’l-merâm edip, müvekkile-i müşârun-ileyhâ vaktâ ki dünyâ-yı deniyye me’vâ-yı beliyye olduğuna vâkıfe ve gınâsı itâba mütebeddil ve safâsı cefâya mütehavvil idiğine âlime ve ârife oldu ise tedârük-i mevâd için iddihâr-ı zâd murâd edinip, etyab-ı mâl ve ahlas-ı menâlinden kırk üç bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe ifrâz edip hasbeten lillâhi’l-azîm vakf ve habs eyleyip şöyle şart eyledi ki, meblağ-ı merkūm her sene onu on bir akçe üzre ale’l-vechi’ş-şer‘i’l-helâl yed-i mütevellî ile istirbâh ve istiğlâl olunup, medyûndan rehn-i kavî ve kefîl-i melî yahud birisi alınmayınca verilmeye ve her sene tecdîd-i mu‘âmele-i şer‘iyye olunup hâsıl olan nemâda her sene mahalle-i mezbûre fukarâsı avârızı için beş yüz akçe verilip ve mahalle-i mezbûre mescidinde her kim imâm olursa Kur’ân-ı azîm’den rızâ’en li’llâhi için ve her kim müezzin olursa Habîb-i ekrem -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem- rûh-ı şerîfleri için ve hayâtda oldukça Alâaddin Efendi nâm kimesne, rûh-ı vâkıfe için huzûrlarında birer cüz’-i şerîf tilâvet edip, her birine birer akçe vazîfe verile ve mezbûr Alâaddin Efendi vefât ettikde hâkim bir müstahıkka tevcîh eyleye ve Cuma günlerinde merhûm Ebü’l-feth Sultan Mehmed Hân câmi‘-i şerîfinde her kim vâ‘iz olursa vakf-ı mezbûra nâzır olup, cihet-i nezâret yevmî iki akçe verile ve mütevellî-i vakfa cihet-i tevliyyet yevmî iki akçe verile ve mesârif-i mezbûreden her sene bâkī kalan ribh yed-i mütevellîde hıfz olunup asl-ı mâla noksan lâzım gelirse ondan tekmîl oluna ve mürûr-ı eyyâm ve kürûr-ı a‘vâm ile şürût-ı mezbûrenin ri‘âyet-i müte‘azzir olursa ribh-i mâl-ı vakf-ı merkūm fukarâ-i Müslimîne sarf oluna ve vakf-ı mezbûrun tevliyyeti ve tebdîl ve tağyîr ve taklîl ve teksîri kendi yedimde olup, ba‘de’l-memât tevliyyet-i mezbûre zevcim Mehmed Ağa’ya meşrûta olup, ba‘dehû re’y-i hâkime tefevvüz ola deyû vakf ve beyân-ı şürût ettikden sonra meblağ-ı mezbûru mütevellî-i mersûma teslîm edip, ol dahi kabz ve sâir mütevellîler tasarruf ettikleri gibi iki ay tasarruf edip, cihet-i tevliyyet ta‘yîn olunan yüz yirmi akçe vazîfesin bi’t-tamâm ahz eylemişdir dedikde, vekîl-i mûmâ-ileyhi cemî‘-i kelimâtında mütevellî-i mezbûr vicâhen tasdîk edip emr-i vakf tamam ve tesbîl-i encâm buldukdan sonra, vekîl-i müşârun-ileyh taht-ı vifâkdan cânib-i şikāka meyl edip, müvekkile-i mezbûre eğerçi tafsîl-i sâbık üzre meblağ-ı merkūmu vakf etmişdir, lâkin vakf-ı nukūd e’imme-i selâse -rahimehumu’llâhu te‘âlâ- [vr. 12a] yanlarında gayr-i meşrû‘ ve zımnında olan şürût sahîha olmamağın, asl-ı mâl-ı vakfı ve mütevellî-i mezbûrun vazîfe deyû iki ay istirbâh edip aldığı yüz yirmi akçenin kırk akçesi ecr-i mislden ziyâdedir, onu bi’l-vekâle taleb ederim deyû da‘vâ ettikde, mütevellî-i mezbûr sevk-i kelâm edip, eğerçi vakf-ı nukūd e’imme-i ma‘hûde katlarında ma‘hûd değildir ve zikr olunan kırk akçe ecr-i mislden ziyâdedir, lâkin e’imme-i Hanefiyye’den Hazret-i İmâm Züfer -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-ekber’den- Ensârî rivâyeti üzre vakf-ı nukūd ve zımnında olan şürût sahîha olmağla, asl-ı mâlı ve şart-ı sâlif mûcebi üzre ecr-i mislden ziyâdeyi edâ etmezim deyû cevâb verip, meclis-i şer‘de husûmet-i şer‘iyye edip, muvakki‘-i sadr-ı kitâb-ı müstetâb tûbâ-leh ve hüsnü me’âb hazretlerinden hükm taleb ettiklerinde, hâkim-i mûmâ-ileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘amehû aleyh- vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve zımnında olan şürûtun rivâyet-i mezbûre üzre meşrû‘iyyetine ve meblağ-ı müdde‘â-bihin damânından mütevellî-i mezbûrun berâ’et-i zimmetine hükm ettikden sonra, vekîl-i mersûm da‘vâsını nehc-i âhar üzre sevk edip, eğerçi vakf-ı mezbûr ve şürûtu İmâm Züfer katında sahîhadır, lâkin imâm-ı mezbûr mezhebi üzre sıhhat-i lüzûmdan ârî olmağın asl-ı mâl-ı vakfı mülk-i vâkıfeye istirdâd ederim dedikde, mütevellî-i mezbûr teslîmden imtinâ‘ edip, hâkim-i müşârun-ileyh - lâ-zâle beyne’l-enâm - müşârun-ileyh hazretlerine sâniyyen murâfa‘a olup hükm taleb eylediklerinde, e’imme-i Hanefiyye’den sıhhat-i vakf husûsan ba‘de’t-teslîm ile’l-mütevellî müstelzim-i lüzûmdur, dîn-i e’imme-i izâm kavl-i şerîfleri üzre vakf-ı mezbûrun lüzûmuna dahi hükm edip, vakf-ı merkūm vakf-ı sahîh ve lâzım olup, min ba‘d nakz ve nakīzine mecâl muhâl ve tahvîl ve ta‘tîli mümteni‘ü’l-ihtimâl oldu ve “fe-men beddelehû ba‘demâ semi‘ahû fi-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm” ve ecrü’l-vâkıfe ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm ve alâ vechi’l-istîhâl ve’t-tahrîr. Fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Saferi’l-muzaffer li sene seb‘a ve ışrîn ve elf. Hutimet bi’l-hayr


Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Hasan Subaşı b. Mehmed, Mehmed Subaşı b. Abdullah, Fahrü’l-üstâd İbrahim Bey b. Abdullah, Necib Bey b. Musa er-râcil, Ali Beşe b. Yusuf er-râcil, Sefer Beşe b. Yusuf er-râcil, Ali Beşe b. Abdullah er-râcil, el-Hâc Ali b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah, Ali b. Ahmed, Fahrü’l-emâcid Mehmed Ağa Reisü’l-muhzırîn, Ali b. Abdullah el-kethüdâ, Murad b. Mehmed, Mahmud [b.] Bâli, Himmet b. Mustafa, Rıdvan b. Abdullah, Hüseyin b. Mahmud ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.