|
İstanbul Mahkemesi 12 Numaralı Sicil (H. 1073-1074/M. 1663-1664) cilt: 16, sayfa: 230 Hüküm no: 212 Orijinal metin no: [18b-2] Bu defter İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ortaklığı ile hazırlanmıştır.
Mehmed Çelebi b. Ömer’in menzilini, vefatından sonra oğlu Mustafa ile kızı Rukiyye ve anların evlatlarının istifade etmeleri şartıyla vakıf ettiği
Vakfiye Elhamdü lillâhi’l-meliki’l-müte‘âl el-vâkıfı alâ mâ lâhe bi’l-bâl ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ nebiyyihî Muhammedin ve alâ âlihî mâ terâ‘e’l-âl ammâ ba‘d işbu kitâb-ı sıhhat-nisâbın sâhibi sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât tâlibü’s-sadakāt ve’l-hayrât Mehmed Çelebi b. Ömer meclis-i şer‘-i hatîrde vakf-ı âti’l-beyâna li ecli’t-tescîl mütevellî ta‘yîn ettiği Mustafa b. Durak muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf edip mahmiye-i İstanbul’da Edirnekapısı kurbunda Ali Paşa-yı Atîk mahallesinde vâki‘ bir tarafı Fâtıma Sultan mektebi ve bir tarafı Şaban Odabaşı bahçesi ve bir tarafı mezbûr Mehmed Çelebi’nin sulbî oğlu [Mustafa] ve sulbiye kızı Rukiyye’ye Raziye Hâtun tarafından hibe ettiği menzil ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup dâhiliyyede iki bâb fevkānî odaları ve bir sofa ve bir tahtapûşu ve bir bâb tahtânî odayı ve kileri ve kenîfi ve hâriciyyesi üç bâb fevkānî odaları ve sofa ve dehlizi ve iki ahırı ve kenîfi müştemil mülk menzilimi hasbeten lillâhi te‘âlâ vakf ve haps edip şöyle şart eyledim ki menzil-i mezbûrda evvelâ kendim sâkin olup vefâtımdan sonra sulbî oğlum Mustafa ile sulbiye kızım Rukiyye sâkinler olup dilerlerse icâre-i mu‘accele ve müeccele ile îcâr edip ale’s-seviyye gallesine mutasarrıf olalar. Ve eğer mezbûrlardan birisi bilâ-veled fevt olursa hissesine ol birisi mutasarrıf ola ve mezbûrların fevtinden sonra evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı batnen ba‘de batnin mutasarrıf olalar. Ve zikr olunan meşrûtun-lehümden biri mâdemki hayâtında ola, âhar evlâdım müdâhale etmeyeler, ba‘de’l-inkırâz âhar evlâdım ve evlâd-ı evlâdım ile’l-inkırâz mutasarrıf olalar, ba‘dehüm utekā ve atîkātım mutasarrıf olup ba‘dehüm utekā ve atîkātımın evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ile’l-inkırâz mutasarrıf olalar, ba‘de’l-inkırâz oğlum mezbûr Mustafa’nın utekā ve atîkātı ba‘dehüm evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ile’l-inkırâz mutasarrıflar olup ba‘de inkırâzi’l-kül mahalle-i mezbûrede Ali Paşa câmi‘i’nde her kim imâm olursa ol mutasarrıf olup mukābelesinde Cum‘a gecelerinde üçer İhlâs ve birer Fâtiha-i şerîfe tilâvet edip sevâbını rûhuma ihdâ eyleye. Ve mâdemki hayâtta olam tebdîl ve tağyîri merreten ba‘de uhrâ yedimde ola ve eğer mürûr-ı eyyâm ile şurût-ı mezbûreye ri‘âyet müte‘azzire olursa mutlakā fukarâ-yı müslimîne vakf ola deyû şart edip menzil-i merkūmu fâriğan ani’ş-şevâgil mütevellî-i mezbûra teslîm edip ol dahi tesellüm ve sâir evkāf mütevellîleri gibi tasarruf eyledi dedikde gıbbe’t-tasdîk vâkıf-ı mezbûr inân-ı kelâmını semt-i âhara sarf edip eğer vakf-ı akār İmâm-ı A‘zam hazretleri katında sahîh ve lâzım olmaz. Husûsan vâkıf menâfi‘-i vakfı kendi nefsine şart eylese, İmâm Muhammed -aleyhi’r-rahme- katında bâtıl olmuş olur. Binâ’en alâ zâlik vakıfdan rücû‘ ve sâlifü’z-zikr menzili mülküme idhâl murâd ederim deyû takrîr-i mâ fi’z-zamîr ettikde, mütevellî-i mezbûr cevâb-ı bâ savâba mütesaddî olup eğerçi İmâm-ı A‘zam katında vakf-ı akār sahîh ve gayr-ı lâzımdır amma İmâm Muhammed katında teslîm ile’l-mütevellî bulunmağla sahîh ve lâzım olup kavl-i râci‘ ve müftâ-bih üzre lüzûm sıhhatden münfek olmadığına ekser eimme-i Hanefiyye câzimdir. Husûsan İmâm Ebû Yusuf katında vâkıf mücerred vakaftü demekle sıhhat ve lüzûm-ı vakf emr-i mütekarrirdir. Ve vâkıf menfa‘at-i vakfını kendiye şart ettiği sûretde butlân-ı vakf eğerçi kavl-i Hilâl idiği mukarrerdir, lâkin İmâm Ebû Yusuf bu takdîrce dahi cevâz-ı vakfa zâhib olmak ile mâ aleyhi’l-fetvâ anların kavl-i şerîfi idiği şemsden ezhârdır, pes bu def‘a butlân gelmez deyû vechen mine’l-vücûh sıhhat ve lüzûmuna nakz ve halel müterettib olmaz deyû redden imtinâ‘ ve sıhhat ve lüzûmuna hükm-i şer‘î talebiyle hâkim-i muvakki‘-i sadr-i kitâb tûbâ-lehû ve hüsnü me’âb huzûrunda müterâfi‘ân ve fasl u hasma tâlibân olduklarında, hâkim-i mûmâ-ileyh dahi tarafeynin kelâmına nazar ve mubtıl-ı hayr olmakdan hazer edip cânib-i sıhhat-i vakfı evlâ görmekle âlimen bi’l-hilâf beyne’l-eimmeti’l-eslâf alâ kavli men yerâhü mine’l-eimmeti’l-eşrâf evvelâ vakf-ı mezbûrun sıhhatine, sâniyyen lüzûmuna hükm-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î kılıp, ba‘de’l-yevm vakf-ı mezbûr bi’l-ittifâk sahîh ve lâzım ve devâm ve te’yîdi müstelzim oldu. Fe men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm, cerâ zâlik. Ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min Şevvâli’l-mükerrem li sene selâse ve seb‘în ve elf.
Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Durak el-İmâm, es-Seyyid İbrahim Çelebi b. Mustafa, Fahrü’l-müderrisîn Veli Efendi el-Müderris bemedrese-i Rüstem Paşa, Fahrü’l-müderrisîn Abdullah Efendi el-Müderris bi medrese-i Siyavuş Paşa, Mehmed Ağa b. Hamza Bey, Ali Bey b. Mahmud Ağa, Mustafa Ağa Emîn-i matbah, Hacı İsmail b. Hacı Halil, Şaban Çelebi b. İsmail, Mehmed Çelebi b. Şaban Çelebi, Osman Bey, Balcı Mehmed Çelebi, Çorbacızâde Ahmed Çelebi, İsmail Çelebi b. İbrahim Bey, Hacı Hüseyin sarrâc.
|