|
Kartal Mahkemesi 1 Numaralı Sicil (H. 1128-1133 / M. 1716-1721) cilt: 62, sayfa: 285 Hüküm no: 439 Orijinal metin no: [86a-1] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır.
Cizye vermesi gerekenlerden cizyelerin kanuna uygun olarak kimse istisna edilmeden tahsili
Akzâ kuzâti’l-müslimîn evlâ vülâti’l-muvahhidîn ma‘denü’l-fazl ve’l-yakīn râfi‘u a‘lâmi’ş-şerî‘ati ve’d-dîn vârisü ulûmi’l-enbiyâi ve’l-mürselîn el-muhtassûn bi-mezîdi inâyeti’l-meliki’l-mu‘în İstanbu[l] ve Galata ve Üsküdar ve Haslar kādıları -zîdet fezâilühüm- ve mefâhirü’l-kuzât ve’l-hükkâm ma‘denü’l-fazl ve’l-kelâm Kocaeli sancağında olan kādılar -zîdet fazluhum- tevkī‘-i refî‘-i hümâyûn vâsıl olucak ma‘lûm ola ki, bin yüz otuz bir senesine mahsûb olmak üzere aklâm-ı mezbûre cizyeleri cibâyetine memûr olan kıdvetü’l-emâcid ve’l-a‘yân el-Hâc Ahmed -zîde mecdühû- Dîvân-ı hümâyûnuma arzuhâl edip kazâ-i mezbûrelerde vâki‘ ehl-i zimmetin mukāyeseleri evrâkından bilâ-tevzî‘ bin altı yüz altmış sekiz a‘lâ, bin dokuz yüz yetmiş beş evsat ve bin sekiz yüz yetmiş beş ednâ evrâkı bâkī kalıp bundan akdem tevzî‘ ve istihkākına göre evrâk almayanların evrâkları tebdîl için evâmir-i aliyyem verilmiş iken re‘âyâsı şirrete sâlik ve mâl-ı mîrîye ve cizyedâra gadr etmeleri ile ehl-i zimmetde ticâret ve yevmî kırk elli akçe ile tüccârlık edenler ve papaslar ve ev ve bağ ve akār ve mülk ve emlâk sâhiblerin olanlar vech-i şer‘î üzere a‘lâya müstahak iken evsat ve evsata müstahak iken ednâ kâğıdı alıp ve ba‘zıları dahi bir tarîkle yedine tercümânlık ve müsellemlik ve mu‘âfiyet iddi‘âsıyla cizyeleri edâ etmemek için berât ve fermân alıp bu vech ile mukāyesesine kesr tertîb etmeğin ol makūlelerin ciz[ye]lerin tahsîli için emr-i şerîfim ricâ eylediği ecilden Hazîne-i âmire’mde mahfûz olan harâc muhâsebesi defterlerine nazar olundukda sâir aklâma kıyâs ile İstanbul iklimi keferesi mütena‘im ve mütemevvil ve zâhirü’l-gınâ olduklarından tertîbden iki bin dokuz yüz on beş a‘lâ evrâkı ziyâdesi olmağın istihkāklarına göre evrâkları tebdîl için [86b] ve istîmân üzere olan sülûk-ı Nasârânın mukīm elçisi ve kapı kethüdâsı ve papasları yanlarında olan tercümân ve oğulları ve hizmetkârları ehl-i zimmetde iken cizyelerin vermediklerinden gayri sâir ehl-i zimmete sâhib çıkıp cizyelerin edâda muhâlefet ile mâl-ı mîrînin kesr ve noksânına bâ‘is olmalarıyla memâlik-i mahrûseda ehl-i zimmetde olan tercümân ve sâir hizmetkârları ve sâir misillü istisnâ olunmayıp vech-i şer‘î üzere şürût-ı berât-ı âlîşân mûcebince cizyeleri cibâyet olunmak üzere emr-i şerîfim verildiği derkenâr olunmağın vech-i şer‘î üzere ehl-i zimmetin emred ve mürâhık hükmüne dâhil olanların bir ferd hâric ve kâğıdsız kalmamak şartıyla gereği gibi kemâl-i takayyüd ile mukayyed ve istihkāklarına göre evrâkların tebdîl ve ol makūle müsellem ve tercümân ve hizmetkârlarının cizye-i şer‘iyeleri tahsîl için emr-i şerîfim verilmek bâbında arz ve telhîs olundukda imdi telhîsi mûcebince amel olunmak bâbında fermân-ı âlîşânım sâdır olmuşdur. Buyurdum ki hükm-i şerîfimle vardıkda bu bâbda sâdır olan emrim üzere amel edip dahi vech-i şer‘î üzere ol makūle ehl-i zimmetin bir ferd hâric ve kâğıdsız kalmamak şartıyla gereği gibi kemâl-i takayyüd ile tefahhus ve istihkāklarına göre evrâkların almayıp hîle ile mîrîye gadr için evrâk alanlarının mülk ve emlâkine nazar ve vech-i şer‘î üzere istihkāk ve tahammüllerine göre evrâkların tebdîl ve cizyelerin cibâyet etdirdip mukaddemâ ve hâlâ verilen emr-i âlîşânıma mugāyir bir ferd hâric ve kâğıdsız koyuvermeyesin ve ehl-i zimmetin müsellemlik ve tercümânlık ve oğulları iddi‘âsında olanları ve sâir ehl-i zimmetden olanları istisnâ etmeyip cizye-i şer‘iyelerin ve hizmetkârlarının dahi lâzım gelen cizyelerin cibâyet etdirdip mugāyir-i emr-i âlîşân bir ferde muhâlefet etdirmeyip mazmûn-ı emr-i âlîşânım ile âmil olasız, şöyle bilesiz, alâmet-i şerîfe i‘timâd kılasız.
Fi’l-yevmi’l-ışrîn min-Muharremi’l-harâm li-sene ihdâ ve selâsîn ve mi'e ve elf.
Kostantıniyye el-mahrûse.
|