İstanbul Mahkemesi 10 Numaralı Sicil (H. 1072-1073 / M. 1661-1663) cilt: 51, sayfa: 604 Hüküm no: 697 Orijinal metin no: [89a-1] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Valide Sultan’a ait mülk arsa ile Şah Kulu Vakfı’na ait arsanın değiştirilmesi İstibdâl-i vakf-ı Şah Kulu. Sultanü’l-muhadderât bürhânü’l-muvakkarât aliyyetü’z-zât safiyetü’s-sıfât sahibetü’l-hayrât ve’l-hasenât râgıbetü’s-sadakāt ve’l-meberrât zâtü’l-aliyy ve’s-sa‘âdât nâdiretü’l-edvârı’l-felekiyye bârikatü’l-envârı’l-melekiyye matla‘u ‘izzeti’s-saltanati’s-seniyyeti’l-kāhire sadefü dürretü’l-hilâfeti’l-bâhire Hazret-i Vâlide Sultan -dâmet ismetühâ- taraf-ı bâhirü’ş-şereflerinden kethudâlıkları hizmeti ile şeref-yâb olan umdetü ashâbi’l-‘izzi ve’l-ikbâl kıdvetü erbâbü’l-câh ve’l-celâl zü’d-devleti’l-kāhire ve’l-‘izzetü’l-bâhire hâvi’l-mekârim ve’l-ihsân el-mahfûfu bi-sunûf-i avâtıfi’l-meliki’l-mennân ‘izzetlü Hasan Ağa b. Mehmed Ağa hazretleri ile mahmiye-i İstanbul’da merhûm Şah Kulu Evkāfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olan Nebi Çelebi b. Abdülcelil meclis-i şer‘a hâzırân olup “Men benâ lillâhi mesciden benâ’llâhu beyten fi’l-cenneti” hadîs-i şerîfinin mazmûnuna mâ-sadak olmak için Adliye ta‘bîr olunup hâlâ müceddeden binâ olunan câmi‘-i şerîf kurbünde vâki‘ lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd icâre-i mü’eccele ve mu‘accele-i ma‘lûmeteyn ile merhûm Kaya Çelebizâde demekle müte‘ârif olan Mehmed Efendi’nin kerîme-i mükerremeleri umdetü’l-muhadderât Râbia Hatun tasarrufunda olan üç bâb şekerci dükkânı bin yetmiş Zilka‘desi’nin on altıncı gününde vâki‘ olan harîk-i gālibde bi’l-külliye muhterik olup arsa-i sırfa-i hâliyetü’r-rey‘ ve’l-gılâl kalan arsa ile müşârün-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerine mahrûse-i Galata’da ma‘lûmü’l-hudûd kavm-i Nasârâya mahsûs [olup] mülkiyetine hükm-i şer‘î lâhık ve hatt-ı hümâyûn-ı sa‘âdet-makrûnla temlîk olunan Panaya Kenîsesi demekle ma‘rûf olan arsa-i mebniye ile istibdâl murâd etdiklerinde kıbel-i şer‘den Mevlânâ Mu‘îd Mustafa Efendi b. Mehmed irsâl olunup ol dahi hâssa mi‘mârlardan Üstâd Ahmed Halîfe b. Ahmed ve zeyl-i rakīmde isimleri mastûr olup emr-i binâ ve sukūf ahvâline vukūf ve şu‘ûru olan bî-garaz Müslimîn ile müşârün-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerinin mülkü ve hakkı olup fevkānî ve tahtânî cedîd sakflı bir bâb oda ve bir nısf kâ[r]gîr duvarın yeri Yorgi ve bir kâ[r]gîr kenîse duvarını ve mahûtayı müştemil olan mevzi‘ üzerine varıp akd-i meclis-i şer‘ eyledikde mi‘mâr-ı mezbûr evvelâ arsa-i mu‘ayyene-i memlûke-i mezbûreyi mütevellî-i mezbûr mahzarında mesâha ve takvîm etdikde tûlen on yedi arzan be-hesâb-ı şatrancî yüz otuz altı, defa tûlen on iki arzan be-hesâb-ı mezbûr seksen dört min-haysü’l-mecmû‘ iki yüz yirmi zirâ‘ her zirâ‘ı iki yüzer akçeden kırk dört bin akçe ve ecr-i misli beher yevm dörder akçedir ve sâniyen arsa-i muhterika-i mevkūfenin üzerine varıp mesâha etdikde tûlen [ve] arzan be-hesâb-ı mezbûr yüz elli üç zirâ‘ [89b] her zirâ‘ı yüzer akçeden on beş bin üç yüz akçe ve ecr-i misli beher yevm iki akçedir arsa-i memlûke dahl ve rey‘ ve nef‘ ve kıymet cihetinden arsa-i mevkūfe-i âtıletü’n-nemâdan evfer olduğunu haber vermeğin mevlânâ-yı mezbûr husûs-ı mezbûru vukū‘u üzere mahâllinde tahrîr ba‘dehû ma‘an ba‘s olunan Osman ve Hasan ile meclis-i şer‘a gelip ber-vech-i meşrûh istibdâl min-külli’l-vücûh cânib-i vakfa evlâ ve ahrâ olduğunu ihbâr edip bâ-emr-i âlî muvakkı‘-ı sadr-ı kitâb olan âlim-i âmil, fâzıl-ı kâmil, âdil-i bî-mu‘âdil efendi hazretleri arsa-i memlûke-i mârrü’z-zikrin arsa-i mevkūfe-i muhterika ile istibdâline izin verip onlar dahi mübâdele edip ber-vech-i şer‘î emr-i istibdâl tamam oldukdan sonra mûmâ-ileyh Hasan Ağa hazretleri takrîr-i kelâm edip istibdâl-i mezkûr üzere sâbıkā vakıf olan arsa-i muhterika mûmâ-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerinin mülkü olmuş iken zikrolunan mütevellî arsa-i mevkūfe-i muhterikaya yine ke’l-evvel vakıf olmak üzere vaz‘-ı yed edip tasarrufuma mâni‘ olur suâl olunup kasr-ı yedine tenbîh olunması matlûbumdur dedikde gıbbe’s-suâl mütevellî-i mezbûr cevâbında vâkıf istibdâli şart etmedikçe istibdâl sahîh olmaz deyü arsa-i muhterikayı yine ke’l-evvel zabt murâdımdır dedikde mûmâ-ileyh Hasan Ağa hazretleri i‘âde-i kelâm edip fi’l-vâki‘ vâkıf istibdâli şart etmedikçe istibdâl sahîh değildir lâkin hâkimü’ş-şer‘i’ş-şerîf bâ-emr-i âlî min-ciheti’r-rey‘ ve’l-kıyme ekser ve evfer olan bedel ile istibdâli tecvîz edecek nakz [u] nakīzına mecâl muhâldir deyü istibdâl-i mezkûrun sıhhatine hüküm taleb etdikde hâkim-i mûmâ-ileyh -esbağallâhu ni‘amehû aleyh- hazretleri dahi istibdâl-i mezkûrun sıhhatine ve bedel verilen arsa-i memlûkenin vakfiyetine ve sâbıkā vakıf olan arsa-i muhterikanın mülkiyetine âlimen bi’l-hilâf alâ-re’yi men-yerâhu mine’l-müctehidîn -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în- hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î edip mâ-vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’l-işrîn min-Şevvali’l-mükerrem li-sene isneteyn ve seb‘în ve elf. Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbıkūn