İstanbul Mahkemesi 10 Numaralı Sicil (H. 1072-1073 / M. 1661-1663) cilt: 51, sayfa: 607 Hüküm no: 699 Orijinal metin no: [89b-2] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Valide Sultan’a ait mülk arsa ile Abdülkadir Efendi Vakfı’na ait arsanın değiştirilmesi [İstibdâl-i vakf-ı Abdülkadir Efendi]. Sultanü’l-muhadderât bürhânü’l-muvakkarât aliyyetü’z-zât safiyetü’s-sıfât sahibetü’l-hayrât ve’l-hasenât râgıbetü’s-sadakāt ve’l-meberrât zâtü’l-aliyy ve’s-sa‘âdât nâdiretü’l-edvârı’l-felekiyye bârikatü’l-envârı’l-melekiyye matla‘u ‘izzeti’s-saltanati’s-seniyye sadefü dürretü’l-hilâfeti’l-bâhire Hazret-i Vâlide Sultan -dâmet ismetühâ- taraf-ı bâhirü’ş-şereflerinden kethudâlıkları hizmeti ile şeref-yâb olan umdetü ashâbi’l-izzi ve’l-ikbâl kıdvetü erbâbü’l-câh ve’l-celâl zü’d-devleti’l-kāhire ve’l-izzetü’r-dâime hâvi’l-mekârim ve’l-ihsân el-mahfûfu bi-sunûf-i avâtıfi’l-meliki’l-mennân ‘izzetlü Hasan Ağa b. Mehmed Ağa hazretleri [ile] mahmiye-i İstanbul’da merhûm Abdülkadir Efendi Evkāfı’na meşrûtiyyet üzere hâlâ mütevellî olan iftihârü’l-müderrisîni’l-fihâm es-Seyyid Abdülkadir Çelebi b. el-Fazıl es-Seyyid Mehmed Efendi meclis-i şer‘a hâzırân olup [90a] “Men benâ lillâhi mesciden benâ’llâhu beyten fi’l-cenneti” hadîs-i şerîfine mâ-sadak olmak için hâlâ Adliye ta‘bîr olunup hâlâ müceddeden binâ olunan câmi‘-i şerîf kurbünde merhûm-ı mûmâ-ileyh evkāfından ma‘lûmü’l-hudûd bir bâb Yahûdihâne bin yetmiş Zilka‘desi’nin on altıncı gününde vâki‘ olan harîk-i kebîrde muhterik olup arsa-i sırfa-i hâliyetü’r-rey‘ ve’l-gılâl kalan arsa ile müşârün-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerine mahmiye-i mezbûrede Zeyrek kurbünde tâife-i Yahûda mahsûs lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olup mülkiyetine hükm-i şer‘î lâhık ve olup ve hatt-ı hümâyûn ile temlîk olunan Nikepoli? Kenîsesi ile istibdâl murâd etdiklerinde savb-ı şer‘den Mu‘îd Mustafa Efendi b. Mehmed irsâl olunup ol dahi hâssa mi‘mârlardan Üstâd el-Hâc Hasan Halîfe b. Ömer ve zeyl-i vesîkada isimleri mastûr olup emr-i binâ ve sukūfa vukūf ve şu‘ûru olan bî-garaz Müslimîn ile müşârün-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerinin mülkü ve hakkı olan arsa-i mebniye üzerine varıp akd-i meclis-i şer‘ etdikde evvelâ mi‘mâr-ı mezbûr arsa-i mezkûreyi mütevellî-i mûmâ-ileyh mahzarında mesâha etdikde tûlen on sekiz arzan on dört be-hesâb-ı şatrancî iki yüz elli iki, defa tûlen on üç ve arzan yedi be-hesâb-ı mezbûr doksan bir cem‘an üç yüz kırk bir zirâ‘ arsa beher zirâ‘ı ikişer yüz akçeden altmış sekiz bin altı yüz akçe ve ecr-i misli beher yevm altı akçedir tûlen yirmi arzan üç be-hesâb-ı mezbûr altmış zirâ‘ mevsi üç yüz kırk üç zirâ‘dan tarîk-i hâs ifrâz ve ta‘yîn olundukdan sonra arsa-i mevkūfe-i muhterika üzerine varıp mesâha etdikde tûlen ve arzan be-hesâb-ı mezbûr iki yüz kırk altı zirâ‘ her zirâ‘ı yüzer akçeden yirmi dört bin altı yüz akçe ve ecr-i misli beher yevm iki buçuk akçedir arsa-i mebniye-i memlûke dahl ve rey‘ ve nef‘ ve kıymet cihetinden arsa-i muhterikadan evfer olduğun haber verdikde mevlânâ-yı mezbûr vukū‘u üzere mahâllinde tahrîr ba‘dehû ma‘an ba‘s olunan Osman ve Hasan ile meclis-i şer‘a gelip ber-vech-i meşrûh istibdâl min-külli’l-vücûh cânib-i vakfa evlâ ve ahrâ olduğunu ihbâr edip bâ-emr-i âlî muvakkı‘-ı sadr-ı kitâb olan âlim-i âmil, âdil-i bî-mu‘âdil efendi hazretleri arsa-i memlûke-i mârretü’z-zikrin arsa-i mevkūfe ile istibdâline izin verip onlar dahi mübâdele edip vech-i şer‘î üzere emr-i istibdâl tamam oldukdan sonra mûmâ-ileyh Hasan Ağa takrîr-i kelâm edip istibdâl-i mezkûr üzere sâbıkā vakıf olan arsa mûmâ-ileyhâ Vâlide Sultan hazretlerinin mülkü olmuş iken zikrolunan mütevellî arsa-i muhterikaya yine ke’l-evvel vakıf olmak üzere vaz‘-ı yed edip tasarrufuma mâni‘ olur suâl olunup kasr-ı yedine tenbîh olunması matlûbumdur dedikde gıbbe’s-suâl mütevellî-i mezbûr cevâbında vâkıf istibdâli şart etmedikçe istibdâl sahîh değildir deyü vaz‘-ı yed ederim dedikde mûmâ-ileyh Hasan Ağa i‘âde-i kelâm edip fi’l-vâki‘ vâkıf istibdâli şart etmedikçe istibdâl sahîh olmaz lâkin hâkimü’ş-şer‘i’ş-şerîf bâ-emr-i âlî min-ciheti’r-rey‘ ve’l-kıyme ekser ve evfer olan bedel ile istibdâli tecvîz edecek nakz [u] nakīzına mecâl muhâldir deyü istibdâl-i mezkûrun sıhhatine hüküm taleb etdikde hâkim-i mûmâ-ileyh -esbağ[allâhu] ni‘amehû aleyh- hazretleri dahi istibdâl-i mezkûrun sıhhatine ve bedel verilen arsa-i memlûkenin vakfiyetine ve sâbıkā vakıf olan arsa-i muhterikanın mülkiyetine âlimen bi’l-hilâf alâ-re’yi men-yerâhu min-eimmeti’l-müctehidîn -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în- hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î edip mâ-vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr li-seneti’l-mezbûre. Şuhûdü’l-hâl: Şuhûdü’s-sâbıkūn.