İstanbul Mahkemesi 25 Numaralı Sicil (H. 1179-1180 / M. 1765-1767) cilt: 76, sayfa: 261 Hüküm no: 266 Orijinal metin no: [120-1] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Ermeni kilisesi etrafında eskiden Müslümanlara ait olan menzillerin şer‘î durumunun tesbiti ve yeni açılmış olan papaz odası pencerelerinin kapatılması İstanbul kādısı fazîletlü efendi Kilise-i mezbûr etrâfında fi’l-asl ehl-i İslâm hânesi olup ehl-i zimmet üzerlerine intikāl eden hânelerin şer‘an ehl-i İslâma reddi iktizâ ederse musarrahan i‘lâm ve kezâlik muhdes pencerelerin dahi sedd ü bendi îcâb ederse i‘lâm eyleyesin deyü [buyruldu]. Fî-selhi S sene [11]80. İ‘lâm, kilise-i Ermeni hedm Ma‘rûz, Kilise-i mezbûrun derûn-ı i‘lâmda mezkûr olduğu vech üzere taraf-ı şarkīsinde Sarrâf Avanis üzerinde olan Osman Bey hânesi ve kezâlik kurbünde Bogos zimmî üzerinde olan Mahmud Çavuş hânesi Müslimîn mahâllesinde olup kütüb-i fetvâda nukūl-i sahîha ile “Zeyd-i zimmî bir beldede Müslimîn mahâllesinde menzil iştirâ eylese hâkim menzili bir Müslime bey‘ eyle deyü cebre kādir olur” deyü musarrah olmağla menzileyn-i mezkûreyni Müslimîne bey‘ etmeleri için üzerlerinde olan mesfûrûna şer‘an cebr iktizâ edip ve taraf-ı garbîsinde Belkıs Hatun Vakfı’ndan sâbıkā ehl-i İslâm üzerinde olup şimdi Mıgırdıç zimmî üzerinde olan hâne arsası kefere sâkin oldukları mahâllede vâki‘ olup yine kütüb-i fetâvâda nukūl-i sahîha ile “Zeyd kefere mahâllesinde olan menzilini Amr-ı zimmîye bey‘ ve teslîm Amr dahi sâkin olmak murâd etdikde ba‘zı kimesneler mukaddemâ Müslim menzili idi deyü Amr’ı men‘e kādir olmazlar” deyü mastûr olmağla ehl-i İslâma ferâğına şer‘an cebr lâzım gelmeyip lâkin kilise-i mezkûr derûnunda patrik odasından vaz‘ ve küşâd olunan üç pencere i‘lâmda zikr olunduğu üzere muhdes ve vaz‘-ı kadîmimden ziyâde olup kütüb-i mu‘teberândan Kadıhan’da “ve yümne‘ûne ani’z-ziyâdeti ale’l-binâi’l-evvel” deyü tasrîh ve kilise derûnunda olan oda dahi kilise hükmünde olduğu Mecma‘u’l-Bahreyn şerhinde İbni Melek nakliyle “ve’s-savmi‘atü li’t-tahallî fîhâ ke’l-bey‘ati” kavlinden zâhir olmağla zikr olunan pencereler dahi şer‘an men‘ ü sedd olunmak îcâb etmekle işbu hükm-i şer‘-i mutahharı icrâ ile me’cûr ve müsâb olacak emr-i savâb olduğu sâdır olan fermân-ı âlîye imtisâlen musarrahan huzûr-ı âlîlerine i‘lâm olundu. Fî-selhi S sene [1]180.