İstanbul Mahkemesi 148 Numaralı Sicil (H. 1241-1242 / M. 1826-1827) cilt: 90, sayfa: 397 Hüküm no: 347 Orijinal metin no: [65b-3] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Önceden Yeniçerilere ait olup şimdi Bâbıâlî’ye tahsis ve ilave edilen mahallin Fevziye adı verilerek istimlaki Bâb-ı Âsafî’ye ilâve olunan mahâll-i ma‘lûmenin Fevziye tesmiye olunan mahâll-i memlûkeye istibdâli Ma‘rûz İşbu takrîr bâlâsına sâdır olan fermân-ı âlîlerine imtisâlen husûs-ı âti’z-zikri evvel-emirde mahâllinde lede’l-mu‘âyene keşf ve tahkīk ve tahrîr için cânib-i şer‘-i envâr-ı lem‘-i âlîden irsâl olunan vekāyi‘ kâtibimiz müderrisîn-i kirâmdan es-Seyyid Mehmed Es‘ad Efendi ve bi’l-ma‘iyye rü’yete me’mûr Haremeyn-i şerîfeyn müfettişi olup İstanbul pâyesiyle tekrîm buyrulan Emin Beyefendi-zâde fazîletlü Abdülkadir Beyefendi taraflarından mürsel Kâtib Mehmed Nizâmeddîn Efendi ve zîr-i nezâret-i âsafânelerinde mahmî evkāf müfettişi mevâlî-i ızâmdan fazîletlü Ahmed Efendi tarafından mürsel Kâtib Ali Efendi ve nezâret-i şeyhülislâmîde âsûde evkāf müfettişi müderrisîn-i kirâmdan Meşreb Efendi hafîdi Mehmed Ârif Efendi tarafından mürsel Kâtib Hasan Efendi ve ser-mi‘mâr-ı hâssa Abdülhalim Ağa ve hulefâsından Ahmed Mümtaz ve Abdullah Halîfeler ile evvelen müceddeden inşâ olunmak üzre olan Bâb-ı Âlî arsasına ve ba‘dehû Şehzâde Câmi‘-i şerîfi civârında vâki‘ mukaddemâ tâife-i makhûre-i Yeniçeriyâna me’vâ iken li’llâhi’l-hamd ve’l-minne hedm-birle mukaddemâ Eski Odalar ve hâlâ Fevziye tesmiye olunan arsaya varıp mazbûtü’l-esâmî Müslimîn huzûrlarında akd-i meclis-i şer‘-i âlî ettiklerinde Dârü’s-sa‘âdeti’ş-şerîfe ağası hazretleri nezâretlerinde âsûde evkāfdan Nûr-ı Osmânî Vakf-ı şerîfi müstagallâtından Bâb-ı Âlî-i mezkûr civârında [66a] kâin merhûme Aynî Şah Sultân Türbesi ittisâlinde vâki‘ beher şehr iki akçe icâre-i müecceleli terbî‘an yüz yirmi dört buçuk zirâ‘ kahvehâne arsası mütevellîsi Es‘ad Efendi b. Abdullah Efendi ile yine ağa-yı müşârün-ileyh nezâretinde olan evkāfdan mûmâ-ileyhâ Aynî Şah Sultân der-İstanbul Vakfı müstagallâtından bir tarafdan Bâb-ı Âlî-i mezkûrun kadîm matbah dîvârı ve etrâf-ı selâsesi tarîk-ı âm ile mahdûd beher şehr bin otuz beş buçuk akçe icâreli terbî‘an iki bin yedi yüz on dört buçuk zirâ‘ menâzil ve dekâkîn arsaları mütevellîsi Nazif Efendi b. Abdullah ve Bâbüssa‘âdeti’ş-şerîfe ağası nezâretlerinde olan evkāfdan Kapı Ağası Ahmed Ağa Vakfı müstagallâtından Bâb-ı Âlî-i mezkûr civârında kâin sadr-ı esbak Halil Hamid Paşa <> merhûmun mehdûm ve enkāzdan hâlî olan bir bâb hânın mukaddemâ tahtında kâin senevî yedi bin seksen akçe icâre-i müecceleli iki bin yirmi yedi buçuk zirâ‘ arsa ile yine mûmâ-ileyh Ahmed Ağa Vakfı’ndan Şah Huban Medresesi ittisâlinde vâki‘ mehdûm olan menzilde kâin beher şehr on beş akçe icâre-i müecceleli terbî‘an yüz on yedi zirâ‘ arsa ki kapı ağası mûmâ-ileyh Ahmed Ağa Vakfı’ndan min-haysü’l-mecmû‘ iki bin yüz kırk dört buçuk zirâ‘ arsanın ber-vech-i meşrûta mütevellîsi Esma Hanım bt. Abdullah ile yine nezâret-i ağa-yı müşârün-ileyhde âsûde Aynî Şah Sultân der-Bursa Vakfı müstagallâtından iki tarafdan Arab-zâde Efendi arsası ve bir tarafdan Bâb-ı Âlî’nin kadîm verâ dîvârı cânibinden Hocapaşa civârında Karaki caddesine nâzil olan tarîk ve bir tarafdan Fâtıma Sultân Câmi‘i pîşgâhında olan tarîk ile mahdûd şehriye iki yüz on iki akçe icâre-i müecceleli terbî‘an bin yedi yüz elli dokuz buçuk zirâ‘ menâzil arsalarının bi’l-meşrûta mütevellîleri es-Seyyid İbrahim Edhem ve Şerife Zeliha taraflarından vekîl-i şer‘îleri teberdârândan kapı hasekisi Süleyman Efendi b. Süleyman ve Haremeyn-i şerîfeyn evkāfından Nallı Mescid kurbünde kâin Şemseddin Bey arsası demekle meşhûr ma‘lûmü’l-hudûd ve beher şehr üç yüz yirmi üç buçuk akçe icâreli terbî‘an iki bin dokuz yüz kırk altı zirâ‘ konak arsasıyla yine Haremeyn-i muhteremeyn evkāfından mârrü’l-beyân Şah Huban Medresesi ittisâlinde kâin zikrolunan menzil arsası derûnunda şehriye otuz akçe icâre-i müecceleli terbî‘an beş yüz elli zirâ‘ına cem‘an üç bin dört yüz doksan altı zirâ‘ arsası mütevellîsi Elmas Osman Ağa b. Mustafa Ağa tarafından vekîl-i şer‘îsi kâtib-i vakf müderrisîn-i kirâmdan es-Seyyid Mehmed Sâdık Efendi b. es-Seyyid Hasan Efendi ve yine nezâret-i ağa-yı müşârün-ileyhde âsûde sadr-ı esbak-ı merhûm Hekîmzâde Ali Paşa Vakfı müstagallâtından hân-ı mezkûr arsası ittisâlinde kâin beher şehr otuz akçe icâre-i müecceleli terbî‘an yedi yüz yetmiş üç zirâ‘ menzil arsasıyla sâlifü’z-zikr Şah Huban Medresesi ittisâlinde vâki‘ bir bâb menzil arsası derûnunda şehriye iki buçuk akçe icâre-i müecceleli terbî‘an yüz on zirâ‘ arsa ki cem‘an bi-hesâb-ı terbî‘î sekiz yüz seksen dört zirâ‘ arsanın meşrûtiyyet üzre mütevellîsi sâbıkā Rumeli Kazaskeri devletlü Mehmed Su‘adâ Bey Efendi hazretleri taraflarından vekîl-i şer‘îleri Mehmed Şâkir Efendi b. el-Hâc Abdullah ve nezâret-i hazret-i fetvâ-penâhîde âsûde kaptan-ı esbak-ı merhûm Kasımpaşa Vakfı müstagallâtından kezâlik sâlifü’l-beyân hân tahtında kâin senevî bin üç yüz yirmi akçe icâre-i müecceleli terbî‘an üç yüz beş buçuk zirâ‘ arsa mütevellîsi Ahmed Efendi b. Mustafa <> nezâret-i hazret-i sadrazamîde âsûde [evkāfdan] merhûme Fâtıma Hatun Vakfı’ndan iki tarafdan <> tarîk-ı âm ve tarafeyni -sahh- zikri âtî Halil Hamid Paşa <> Vakfı’ndan arsa ile mahdûd şehriye yirmi beş akçe icâre-i müecceleli terbî‘an yüz seksen beş buçuk zirâ‘ arsa mütevellîsi Habibe Hatun bt. Yahya tarafından <> vekîl-i şer‘îsi merkūm Mehmed Şâkir Efendi b. el-Hâc Abdullah ve nezâret-i hazret-i şeyhülislâmîde merhûm Halil Hamid Paşa Vakfı’ndan iki tarafdan -sahh sahh sahh- sâlifü’z-zikr Fâtıma Hatun Vakfı’ndan arsa ve bir tarafdan ba‘zan Kum Meydânı dîvârı ve ba‘zan tarîk-ı âm ve <> bir tarafdan yine tarîk-ı âm ile mahdûd şehriye iki yüz on akçe icâre-i müecceleli terbî‘an beş yüz yetmiş iki zirâ‘ menzil arsasının meşrûtiyyet üzre mütevellîsi hâlâ sadr-ı Rumeli devletlü Mehmed Ârif Bey Efendi hazretleri tarafından vekîl-i şer‘îsi Hâfız Mehmed Tahir Efendi b. Mehmed ve yine nezâret-i fetvâ-penâhîde âsûde [evkāfdan] merhûm Hazînedâr Mehmed Ağa ve Çevgânî Halil Vakıfları müsakkafâtından yine zikrolunan hân tahtında senevî ancak yüz seksen akçe icâre-i müecceleli terbî‘an kırk iki zirâ‘ arsa mütevellîsi müderrisînden Nevşehrî Osman Efendi b. Abdullah tarafından vekîl-i şer‘îsi Mehmed Ağa b. Ebîbekir ve Haremeyn müfettişi bulunan efendilerin nezâretinde Gümrükçü Hasan Ağa Vakfı müstagallâtından iki tarafdan Arab-zâde Efendi arsası ve bir tarafdan mârrü’l-beyân Aynî Şah Sultân der-Bursa Vakfı’ndan menzil arsası ve bir tarafdan sâbıku’z-zikr Karaki caddesine nâzil olan tarîk ile mahdûd şehriye yalnız yirmi yedi akçe icâre-i müecceleli terbî‘an ancak iki yüz doksan iki buçuk zirâ‘ menzil arsasının bi’l-meşrûta mütevellîleri es-Seyyid Mehmed Efendi b. Halil Efendi ile hemşîresi Şerife Nefise Hanım taraflarından vekîl-i şer‘îleri mezbûrenin zevci hâcegân-ı Dîvân-ı hümâyûndan Ali Efendi b. Mehmed Efendi meclis-i ma‘kūd-ı mezkûrda Bâb-ı Âlî binâ emîni hâcegân-ı Dîvân-ı müşeyyidü’l-erkândan hâlâ revnak-pîrâ-yı sadâret-i uzmâ ve zînet-endâz-ı vekâlet-i kübrâ hazretlerinin birâder-i âlî-tebârları atûfetlü Halil Beyefendi ibnü’l-merhûm Mustafa Ağa mahzarında mûmâ-ileyh Halil Beyefendi’nin bâ-temessükât-ı mütevellî bi’l-icâreteyn uhdesinde olan arsa-i mevkūfe-i merkūmeler bâ-irâde-i seniyye bu def‘a müceddeden inşâ buyurulmakda olan Bâb-ı Âlî arsasına ilhâk olunmağla mîr-i mûmâ-ileyhe unvân-ı inâyet-iktirânî-i tuğrâ-yı pâdişâhâne ile müzeyyen bâ-mülknâme-i hümâyûn temlîk buyurulup Fevziye tesmiye olunan arsa-i merkūmeden zikrolunan Osmâniye Vakfı arsası mârrü’z-zikr Fevziye arsasında vâki‘ çeşme-i hümâyûn karşısında bir tarafdan zikri âtî Gümrükçü Hasan Ağa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve iki tarafı bu def‘a müceddeden küşâd olunan tarîk ve taraf-ı râbi‘i Çukur Çeşme’ye giden cadde-i kadîme ile ma‘a zamm-ı şer‘î terbî‘an yüz altmış sekiz zirâ‘ ve şehriye otuz akçe icâreye mütehammil olduğu ber-vech-i âtî ihbâr olunan arsa ile mârrü’l-beyân Aynî Şah Sultân der-İstanbul Vakfı arsası yine Fevziye’de Kapamacılar caddesinde vâki‘ merhûm Osman Dede Türbesi tarafından küşâd olunup Çukur Çeşme’ye mürûr eden cadde başında sağ cânibinde kâin bir tarafdan bu def‘a Hamidiye Vakf-ı şerîfine tashîh buyrulan kapamacı dükkânları ve bir tarafdan zikri âtî Haremeyn Vakfı’na <> tahsîs olunan arsa ve tarafeyni yine müceddeden açılan tarîkler ve yine cânib-i mezkûrda bir taraf-ı Sultân Ahmed Hân-ı Evvel Vakf-ı şerîfine bâ-irâde-i hümâyûn-ı kerâmet-makrûn ihsân ve tashîh buyrulan arsa ve etrâf-ı selâsesi cadde-i cedîde ve yine bir tarafdan kezâlik müşârün-ileyh Sultân Ahmed Han Vakfı’na ihsân buyrulan arsa ve üç tarafı cadde-i nev ile üç kıt‘a ifrâz olunmuş terbî‘an ma‘a zamm-ı şer‘î üç bin iki yüz elli iki buçuk zirâ‘ şehriye bin beş yüz akçe icâreye kezâlik tahammülü olan arsalar ile ve sâbıku’t-tahrîr Ahmed Ağa Vakfı arsası yine Fevziye’de bir tarafdan zikrolunan Çukur Çeşme’ye giden tarîk-ı kadîme ve bir tarafdan zikri âtî Hekîmzâde Ali Paşa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve bir tarafdan yine müşârün-ileyh Sultân Ahmed Han Vakfı’na ihsân buyrulan diğer arsa ve taraf-ı râbi‘i <> cadde-i cedîde ile mahdûd terbî‘an iki bin iki yüz otuz zirâ‘ senevî sekiz bin akçe icâreye mütehammil arsa ile ve zikrolunan Aynî Şah [der-]Bursa Vakfı arsası kezâlik Fevziye’de bir tarafdan yine Çukur Çeşme’ye giden tarîk-ı kadîm ve etrâf-ı selâsesi cadde-i cedîdeler ile mahdûd şehriye iki yüz kırk akçe icâreye mütehammil terbî‘an ma‘a zamm-ı şer‘î iki bin yetmiş sekiz zirâ‘ arsa ile ve mesbûku’z-zikr Haremeyn-i şerîfeyn vakfı arsası [66b] kezâlik Fevziye’de kapamacılar dükkânları verâsında bir tarafdan sâbıku’z-zikr Aynî Şah İstanbul Vakfı’na tashîh olunan arsa ve bir tarafdan zikri câ’î Halil Hamid Paşa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve taraf-ı râbi‘i cadde-i cedîde ile mahdûd şehriye altı yüz akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î üç bin sekiz altmış dört zirâ‘ arsa ile ve mezkûru’l-beyân Hekîmzâde Vakfı arsası yine Fevziye’de iki tarafdan Çukur Çeşme’ye giden cadde-i kadîme ve bir tarafdan ba‘zan sâlifü’l-beyân Sultân Ahmed Han Vakfı’na tashîh olunan arsa ve ba‘zan Ahmed Ağa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve taraf-ı râbi‘i cadde-i cedîde ile mahdûd şehriye altmış akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î bin yüz on yedi buçuk zirâ‘ arsa ile ve zikrolunan Kasımpaşa Vakfı arsası ve bir tarafdan mukaddemâ ilgā olunan Tulumbacıyân Kışlası ve hâlâ Asâkir-i Mansûre -kesserehümullâhi te‘âlâ-’ya mahsûs kışla dîvârı ve tarafeyni zikirleri âtî Fâtıma Hatun ve Mahmud Ağa Vakıflarına tahsîs olunan arsalar ve taraf-ı râbi‘i cadde-i cedîde ile mahdûd senevî bin beş yüz akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î üç yüz otuz altı zirâ‘ arsa ile ve Fâtıma Hatun Vakfı arsası -sahh- yine Fevziye’de bir tarafdan Osman Dede Türbesi ve bir tarafdan kışla-yı mezbûr dîvârı ve bir tarafdan zikrolunan Kasım Paşa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve taraf-ı râbi‘i cadde-i cedîde ile mahdûd şehriye otuz akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î iki yüz dört zirâ‘ arsa ile ve mârrü’l-beyân Halil Hamid Paşa Vakfı arsası yine Fevziye’de bir tarafdan kapamacılar dükkânları ve bir tarafdan zikri geçen Haremeyn Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve bir tarafdan müşârün-ileyh Halil Hamid Paşa Vakfı’na ihsân buyrulan arsa ve bir tarafdan cadde-i cedîde ile mahdûd şehriye iki yüz kırk akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î altı yüz otuz zirâ‘ arsa ile ve sâbıku’l-beyân Mahmud Ağa ve Çevgânî Halil Vakfı arsası yine Fevziye’de bir tarafdan kışla-yı mezkûr dîvârı ve bir tarafdan kezâlik Sultân Ahmed Han Vakfı’na ihsân buyrulan diğer arsa ve bir tarafdan zikrolunan Kasımpaşa Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve taraf-ı râbi‘i cadde-i cedîde ile mahdûd ve senevî iki yüz on akçe icâreye mütehammil ma‘a zamm-ı şer‘î terbî‘an kırk sekiz zirâ‘ arsa ile ve mârrü’z-zikr Gümrükçü Hasan Ağa Vakfı arsası yine Fevziye’de bir tarafdan Çukur Çeşme caddesi ve bir tarafdan Sultân Ahmed Han Vakfı’na ihsân buyrulan diğer arsa ve bir tarafdan ba‘zan mârrü’l-beyân Osmâniye Vakfı’na tahsîs olunan arsa ve ba‘zan cadde-i cedîde ve taraf-ı râbi‘i yine cadde-i cedîde ile mahdûd şehriye kırk beş akçe icâreye mütehammil ma‘azamm-ı şer‘î terbî‘an üç yüz elli altı zirâ‘ arsa ile istibdâl murâd olunmağla zikrolunan arsahâ-yı mevkūfe ve memlûkeler keşf ve misâha ve tahmîn olunup istibdâli cânib-i evkāf-ı mezkûreye enfa‘ ise i‘lâm olunmak bi’l-asâle ve bi’l-vekâle matlûbumuzdur dediklerinde evvelen arsahâ-yı mevkūfe-i mezkûre mûmâ-ileyh mi‘mâr-ı hâssa ve mi‘mârân-ı merkūmân ve sâir ehl-i vukūf ma‘rifetiyle misâha ve tahmîn olundukda ber-vech-i muharrer tûlen ve arzan bi-hesâb-ı terbî‘î on iki bin üç yüz otuz beş zirâ‘ ve beher zirâ‘ı sekizer guruşdan doksan sekiz bin altı yüz seksen guruşa bâliğ oldukdan sonra sâniyen arsahâ-i memlûke-i merkūmeler kezâlik misâha ve tahmîn olundukda ber-vech-i muharrer terbî‘an on dört bin iki yüz seksen dört zirâ‘ ve beher zirâ‘ı on ikişer guruşdan bir yük yetmiş bir bin dört yüz sekiz guruşa resîde ve icâre-i müecceleleri dahi ber-vech-i muharrer mezîde ve ol vechile arsa-i memlûke-i merkūmeler arsa-i mevkūfe-i mezbûrelerden vüs‘at ve kıymet ve ücret ve rağbet cihetlerinden ezyed ve evfer olduğunu mi‘mâr ağa ve hulefâları ve hâzırûn-ı merkūmûn ile sâir ehl-i vukūf ber-minvâl-i muharrer haber verdiklerini ketebe-i mûmâ-ileyhim dâ‘îleri mahâllinde tescîl ve tahrîr ve ma‘an meb‘ûs ümenâ-i şer‘le meclis-i şer‘a gelip alâ-vukū‘ihî inhâ ve takrîr etmeleriyle sâlifü’l-beyân Nûr-ı Osmânî ve Aynî Şah İstanbul ve Bursa ve Hekîmzâde Ali Paşa ve Kapı Ağası Ahmed Ağa ve Haremeyn-i şerîfeyn ve Gümrükçü Hasan Ağa Evkāfına ifrâz olunan arsa-i memlûkeler zikrolunan evkāfın arsa-i mevkūfe-i mezkûreleriyle istibdâl olunmak bâbında müfettiş-i mûmâ-ileyh fazîletlü Abdülkadir Beyefendi dâ‘îlerine ve nezâret-i vekâlet-penâhîde âsûde olan <> Fâtıma Hatun Vakıflarına ifrâz olunan arsa-i memlûke-i mezkûreler vakfeyn-i merkūmeynin arsa-i mevkūfe-i mezkûreleriyle istibdâl olunmak emrinde müfettiş-i mûmâ-ileyh Ahmed Efendi dâ‘îlerine ve nezâret-i fetvâ-penâhîde olan Halil Hamid Paşa ve Hazînedâr Mahmud Ağa ve Çevgânî Halil ve Kasımpaşa Vakıflarına ifrâz olunan arsa-i memlûke-i mezkûreler evkāf-ı merkūmenin arsa-i mevkūfe-i mezkûreleriyle istibdâl olunmak bâbında müfettiş-i mûmâ-ileyh Mehmed Ârif Efendi dâ‘îlerine hitâben şurûtu üzre izn-i sultânî ve ruhsat-i hâkānîyi hâvî bâlâları tuğrâ-yı garrâ-yı kîtî-sitânî ve nâm-ı nâmî-i cihân-bânî ile müveşşah ve zînet-medâr-ı Dîvân-ı hümâyûn tarafından başka başka üç kıt‘a evâmir-i aliyye ısdâr buyurulmak iktizâ eylediği İstanbul Mahkemesi’nden huzûr-ı âlîlerine i‘lâm olundu. Fî 25 Ş sene 1242 Sonradan tesvîdden bir def‘a dahi mukābele ve tashîh olunmuşdur. Abdurrahman Gereği gibi mukābele-şüd.