|
İstanbul Mahkemesi 334 Numaralı Sicil (H. 1280-1329 / M. 1863-1911) cilt: 99, sayfa: 170 Hüküm no: 162 Orijinal metin no: [17-1] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır.
Gazetelerde yayınlanmak üzere Matbuat İdaresi’ne gönderilen ilanlardan umuma ait olmayanların ücretlerinin, ilgilisi tarafından ödenmesi
Dâhiliye Nezâreti’nden
Taraf-ı âlî-yi hazret-i Meşîhat-penâhîye
Ma‘rûz-ı bende-i dîrîneleridir ki,
Devâir-i resmiyeden gazetelere tab‘ ettirilmek üzere Matbû‘ât İdâresi’ne gönderilmekde olan i‘lân varakalarından devlete veyâ yalnız bir şahsa âid olup umûma ta‘alluk etmeyenlerin gazeteciler tarafından meccânen tab‘ ve neşrolunmamakda bulunduğundan bahisle bu misillü i‘lânât için mesârif-i tab‘iye i‘tâsı lüzûmuna ve ol bâbda ba‘zı ifâdâta dâir Matbû‘ât İdâre-i behiyesinden verilen müzekkerenin sûret-i muhricesi leffen takdîm-i pîşgâh-ı ma‘âlî-iktinâh-ı cenâb-ı Meşîhat-penâhîleri kılınmış ve keyfiyet bi’l-cümle devâir-i aliyyeye dahi bildirilmiş olmağla ol bâbda emr ü fermân hazret-i men-lehu’l-emrindir.
Fî 11 Ramazan sene [1]295 ve fî 27 Ağustos sene [12]94.
Sûret-i tezkire
Dersa‘âdet’de çıkan gazeteler vâsıtasıyla neşr ü i‘lân olunmak üzere me’mûrîn-i çâkerîye ve devâir-i âliyeden aralık aralık doğrudan doğruya i‘lân varakaları irsâl kılınmakda olup eğerçi bunlar gazetelerde derhâl teblîğ kılınarak tab‘ ve neşirleri için lâzım gelen teşrîfâtın icrâsında kusûr olunmuyor ise de gazete sahib-i imtiyâzları bu i‘lâmların umûm halka alâkadâr eden muharrerât kabîlinden olmayıp ya sırf hukūk-ı şahsiyeye müteferri‘ veyâ nef‘i bir sınıf halka münhasır veyâhûd vâridât-ı mîrîyenin tezyîdi maksadına mübtenî şeyler olduğundan ve binâen-aleyh meccânen tab‘ ve neşri taht-ı mecbûriyetde bulunmadığından bahisle işbu i‘lânâta âdetâ i‘lânât-ı ticâriye nazarıyla bakmak dâ‘iyesinde bulunarak meccânen neşrinden istinkâf etmekdedirler. Taraf-ı abîdâneme red ve irsâl eyledikleri varakalar icrâ-yı îcâbı arz ve beyânıyla eğerçi derhâl dâire-i âidesine takdîm ve i‘âde kılınmakda ise de bir takımı dahi gazetehânelerde zâyi‘ olmakda hâlbuki irsâl eden devâir bunların tab‘ ü neşredeceği ümîdiyle başka türlü tedbîr <<üzerine>> ittihâzına mahâl görmemekdedirler. Şu hâlden ise emvâl-i mîrîye ve hukūk-ı şahsiyece bilâhare pek büyük mehâzîr tevellüdü melhûz idiğinden bunun önü alınmak için gazeteci efendilerin işbu imtinâ‘-yı kat‘îlerinin <<önü alınmak>> bir an evvel umûm devâir-i celîle ve adliyeye iş‘ârıyla beraber meccânen tab‘ı taht-ı mecbûriyetinde bulunan i‘lânâtın etrâfıyla ta‘yîn ve tahdîdi derece-i vücûba gelmiş gibi vârid-i hâtır olunmakdadır. Hüküm ve nizâma ve te‘âmül-i kadîme nazaran bu kabîlden olan i‘lânât ya umûma alâkadâr edecebilecek bir havâdisi mutazammın veyâhûd umûm halka bir vazîfe veyâ hukūku muhtır ve mu‘lin olan muharrerât-ı resmiyeden ibâret olup bu iki sınıf hâricinde olan ale’l-husûs vâridât-ı mîrîyenin tezyîdi maksadına hizmet üzere gönderilen veyâ sırf efrâda müte‘allik i‘lânât mesârif-i tab‘iyesinin dâire-i âidesiyle ashâb-ı alâka tarafından te’diyesi îcâb edeceğinin umûm devâir-i celîle ve aliyyeye ihtâr ve iş‘ârıyla beraber ber-minvâl-i meşrûh gazetecilerin meccânen kabûl ve neşredemeyecekleri i‘lân varakalarının savb-ı çâkerîye irsâline devam buyrulduğu hâlde bu yüzden vakten mine’l-evkāt tevellüd edebilecek mazarrât ve ziyânın mesûliyetini kabûlde me’mûrîn-i kemterînin bi’t-tab‘ ma‘zûr idiğinin dahi muvâfık-ı re’y-i rezîn-i isâbet-karîn-i cenâb-ı nezâret-penâhîleri buyrulduğu takdîrde lutfen ilâve izbâr olunması hakkında evâmir-i aliyye-i dâver-i a‘zamîlerinin bî-dirîğ ve şâyân buyurulması bâbında ve her hâlde emr ü fermân hazret-i veliyyü’l-emrindir.
|