Kısmet-i Askeriye Mahkemesi 19 Numaralı Sicil (H. 1109-1110 / M. 1698-1699) cilt: 58, sayfa: 669 Hüküm no: 534 Orijinal metin no: [124a-5] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Kazar v. Bedros’un ölmüş olan Karabet’te aralarındaki ticaretten alacağı olduğu Mahmiye-i İstanbul’da Vâlide Hanı’nda sâkin bâ‘isü’s-sifr Kazar v. Bedros nâm zimmî mahfil-i kazâda berât-ı âlîşân ile askerî olup mahmiye-i mezbûrede Şeyh Ferhad mahallesi ahâlîsinden düyûnu terekesinden ezyed olduğu halde hâlik olan Karabet v. Sakar v. Hüdaverdi’nin veresesi, terekesinden kasr-ı [yed] etmekle tesviye-i umûruna ve guremâsıyla husûmet ve redd-i cevâba kıbel-i şer‘den vasî ve kayyım nasb olunmağla terekesine vaz‘-ı yed eden mahalle-i mezbûrede sâkin Yani v. Agbal nâm zimmî muvâcehesinde üzerine da‘vâ ve takrîr-i kelâm edip bin yüz beş senesinde han-ı mezbûrda hâlik-i merkūmun odasında mal benim, amel hâlik-i merkūmun ve fâide beynimizde bi’n-nısf olmak üzere kendi malımdan hâlik-i merkūm Karabet v. Sakar v. Hüdaverdi’ye on bin guruş teslîm ol dahi kabz ve tesellüm ve amel-i ticâret edip bin yüz sekiz Cumâdelâhiresinde Galata’da Abraham nâm zimmînin menzilinde meblağ-ı mezbûrun hesâbını gördüğümde asl-ı mal olan meblağ-ı mezbûr on bin guruş ve târîh-i mezbûra gelince ribhden benim hisseme altı bin guruş âid olup meblağ-ı mezbûr cümlesi zimem-i nâsda ve emti‘a-i mütenevvi‘ada olduğunu ikrâr ve yedime işbu mümzâ ve mahtûm temessükü verip ba‘dehû mezbûr Karabet zimmî ile işbu [124b] bin yüz on senesi Rebî‘ülâhirinin yirmi yedinci gününde Kuruçeşme’de Saltana nâm Nasrâniyenin menzilinde hesâb görüp fesh-i akd-i şirket ettikden sonra re’s-i malım olan on bin guruş ve nemâdan benim hisseme lâzım gelen altı bin guruş zimem-i nâsdan ve emti‘a-i mütenevvi‘a esmânından hâlik-i merkūm Karabet zimmî ahz u kabz edip mesârifine sarfla istihlâk etmekle zimmetinde bana vâcibü’l-edâ deyni olduğunu alâ-ruûsi’l-işhâd ikrâr ve işhâd edip meblağ-ı merkūmun dört bin guruşunu Haleb Muhassılı Osman Ağa’dan ve bin iki yüz guruşu Erzurum Vâlisi Abdülbaki Paşa hazretlerine havâle ben dahi meblağayn-ı mezbûreyn beş bin iki yüz guruşu alâ-tarîkı’l-havâle kabûl edip meblağ-ı bâkī on bin sekiz yüz guruşu kable’l-edâ hâlik olmağla tereke-i kāsırasından taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl vasiyy-i mezbûr cevâbında tereke-i hâlik-i mezbûra vaz‘-ı yedini ikrâr ve müdde‘î-i merkūmun müdde‘âsını inkâr edicek müdde‘î-i mezbûrdan müdde‘âsına beyyine taleb olundukda mahmiye-i mezbûrede Kutucular Hanı’nda sâkin Saharon Rizi v. Maryoş ve Vâlide Hanı’nda sâkin Mardıros v. Serkiz nâm zimmîler li-ecli’ş-şehâde meclis-i şer‘a hâzırân olup isre’l-istişhâd fi’l-hakīka hâlik-i merkūm Karabet v. Sakar v. Hüdaverdi işbu bin yüz on senesi Rebî‘ülâhirinin yirmi ikinci gününde Kuruçeşme’de Saltana nâm Nasrâniyenin menzilinde müdde‘î-i mezbûr Kazar v. Bedros ile hesâb görüp fesh-i akd-i şirket ettikde merkūm Kazar zimmînin re’s-i malı olan on bin guruş ve vücûh-ı ticâretle nemâdan hissesine lâzım gelen iki bin guruşu zimem-i nâsdan ve emti‘a-i mütenevvi‘a esmânından ben ahz u kabz ve mesârifime sarfla istihlâk etmekle cihet-i mezbûreden işbu mezbûr Kazar v. Bedros zimmîye zimmetimde vâcibü’l-edâ deynimdir deyü huzûrumuzda ikrâr ve bizi işhâd eyledi, biz bu husûsa bu vech üzere şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü her biri edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettikde şâhidân-ı mezbûrânı tezkiye içün cânib-i şer‘den Mevlânâ Abdurrahman Efendi b. el-müvellâ el-merhûm Ahmed Efendi irsâl olunup ol dahi evvelâ zikr olunan Kutucular Hanı’na varıp ahâlîsinden Ahmed Beşe b. Ali ve el-Hâc Hasan b. Mehmed ve İbrahim Beşe b. Abdullah’dan şâhid-i mezbûr zürriyetini tefahhus ettikde ve sâniyen Vâlide Hanı’na varıp ahâlîsinden el-Hâc Veli Ağa b. Musa ve el-Hâc Hasan b. Musa ve el-Hâc İbrahim b. Ali ve el-Hâc Macari b. Yahya ve el-Hâc Salih b. Fethullah ve el-Hâc Hasan b. Halil’den şâhid-i merkūm Mardıros’u tefahhus ettikde her biri şâhidân-ı mezbûrân içün zimmetlerinde ve lisânlarında ve yedlerinde emînler ve yakaza sâhibleridir ve makbûlü’ş-şehâdelerdir deyü haber verdiklerini mevlânâ-yı mezbûr mahallinde tahrîr ba‘dehû Çukadâr el-Hâc Süleyman ve İbrahim Çelebi ile meclis-i şer‘a gelip inhâ ve takrîr etmeğin şehâdetleri makbûle oldukdan sonra bi-hasebi’l-havâle kabûlüne mu‘terif olduğu beş bin iki yüz guruşdan bâkī on bin sekiz yüz guruşu hâlik-i merkūm Karabet v. Sakar’dan hayâtında yedinden veyâ vekîli yedinden almayıp veyâ mukābelesinde rehin veyâ âhara havâle veyâ turuk-ı şer‘iyyeden bir tarîk ile zimmetini ibrâ eylemediğine müdde‘î-i merkūm Kazar zimmîye yemîn teklîf olundukda yemîn billâhillezî enzele’l-İncîle alâ-Îsâ -aleyhisseslâm- etmeğin mûcebiyle ba‘de’l-hükm vaka‘a kayd şüd. Fî 10 min-Cumâdelûlâ sene 1110. Şuhûdü’l-hâl: el-Hâc Hüseyin b. Fazlullah, Mehmed b. Mustafa, Nasırüddin Beşe b. Hasan, el-Hâc Ahmed b. Mustafa, es-Seyyid Ömer Çelebi b. Hüseyin, el-Hâc Osman b. Mustafa