Anadolu Sadareti Mahkemesi 1 Numaralı Sicil (H. 1247-1250/ M. 1831-1834) cilt: 93, sayfa: 86 Hüküm no: 56 Orijinal metin no: [13b-3] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. Bursa İnegöl’de bulunan Karalar köyünün Seyyid İsmail’in tevliyetinde Bâyezid Paşa Vakfı’na ait olmasından dolayı Mehmed Emin’in elde ettiği mükerrer beratın kaydının silinmesi Ma‘rûz, Sâdır olan fermân-ı âlîlerine imtisâlen işbu arzuhâl ve sa‘âdetlü reisülküttâb efendi bendelerinin i‘lâmı ve izzetlü defter emîni efendi çâkerlerinin arzı derkenâr olunan emr-i âlî ve Defter-i hâkānî ve tevliyet kayıdları ve kuyûdât-ı sâire harf-be-harf etrâfıyla mütâla‘a olundukda ber-mantûk-ı Defter-i hâkānî nefs-i Bursa’da vâki‘ zemîn-i İncirlice ile İnegöl Bursa kazâsında vâki‘ Karalar ve Halasca ve İbn-i Arslan nâm üç aded karyeler merhûm Bâyezid Paşa nâm sahibü’l-hayrın mahrûse-i Bursa’da kâin mescid-i şerîf ve medrese-i münîfi vakfından olmağla vakf-ı mezbûrun ber-mûceb-i kuyûdât-ı atîka bâ-öşr-i mahsûl tevliyeti Mevlânâ Ahmed’in üzerinde iken ref‘inden bin doksan sekiz senesi[nde] diğer Ahmed’e onun dahi ref‘inden doksan dokuz senesi medrese-i mezbûre müderrisi Hasan’a onun dahi mahlûlünden bin yüz senesi es-Seyyid Abdullah’a onun dahi ref‘inden yüz bir senesi yine medrese-i mezbûre müderrisi Mehmed’e onun dahi ref‘inden sene-i mezbûrede aslah evlâd-ı vâkıfdan Mehmed’e onun dahi mahlûlünden yüz kırk yedi senesi yine evlâd-ı vâkıfdan Hasan’a onun dahi mahlûlünden yüz elli senesi birâderi Ahmed’e onun dahi mahlûlünden yüz yetmiş iki senesi oğlu Seyyid Mehmed’e onun dahi mahlûlünden iki yüz dört senesi medrese-i mezbûre müderrisi Ahmed Hulusi’ye onun dahi mahlûlünden iki yüz kırk bir senesi oğlu Mehmed Emin’e onun dahi kasr-ı yedinden sene-i merkūmede evlâd-ı vâkıfdan Seyyid İsmail b. es-Seyyid İbrahim’e ber-vech-i meşrûta tevcîh olunup el-yevm üzerinde ve ol vechile vakf-ı mezkûrun gerek Defter-i hâkānî ve gerek Anadolu Muhâsebesi’nden kadîmden bu vechile kaydı îzâhan ve sarâhaten mastûr ve mukayyed iken yine Anadolu Muhâsebesi’nden İnegöl Bursa kazâsında Karalar karyesinde vâki‘ Bâyezid Paşa Vakfı’nın kadîmden kaydı olmamağla diyerek bin yüz yetmiş iki târihinde müceddeden kayd ile es-Seyyid İsmail nâm kimesneye tevliyet beratı verilip ba‘dehû tedâvül-i ebedî ile es-Seyyid Mehmed Emin nâm kimesneye tevcîh olunmuş ve hâlbuki zikrolunan Karalar karyesi müşârün-ileyh Bâyezid Paşa Vakfı müstagallâtından olmağla vakf-ı merkūm tarafından zabt ve tasarruf olunup âhardan müdâhale olunmamak bâbında iki yüz kırk iki senesi Zilhicce’sinde Dîvân-ı hümâyûndan ve mezbûr es-Seyyid Mehmed Emin’in ber-vech-i muharrer müdâhalesinin men‘ ü def‘i bâbında mukaddemâ sâdır olan emr-i âlîşânın te’kîdini hâvî kırk yedi senesi Rebî‘ülâhiri’nde muhâsebe-i merkūmeden emr-i âlîşân ısdâr olmuş olduğu derkenârlardan ve ber-muktezâ-yı Defter-i hâkānî sâlifü’z-zikr zemîn-i İncirlice ve karye-i Karalar ve karye-i İbn-i Arslan ve karye-i Halasca’nın mahsûlât ve rüsûmâtı merhûm-ı müşârün-ileyh Bâyezid Paşa’nın Bursa’da vâki‘ medresesi vakfı tarafından zabtolunmak iktizâ eylediği defter emîni mûmâ-ileyhin arzı meâlinden müstebân olmağla bu sûretde vakf-ı mezkûr bir vakıf olup kadîmden kaydı kalem-i mezbûrda mastûr ve tevliyeti Defter-i hâkānîde münderis vakfiye-i şer‘iye şurûtu mûcebince vâkıf-ı müşârün-ileyhin aslah evlâd-ı evlâdına meşrûta olmak üzere tevcîh olunarak te‘âmül olunması ve ol vechile vakf-ı mezkûrun berat-ı pâdişâhile mütevellîsi var iken ref‘ine ta‘arruz olunmayarak yetmiş dört sene sonra vakf-ı mezbûrun kadîmden kaydı olan kalemden olmamağla diyerek muahharan mükerrer tevliyet beratı verilmesi usûl-i teveccühâta münâfî idiği ve mezbûr Mehmed Emin’e tevcîh târihi asıl mütevellînin tevcîh târihinden evvelce olarak kadem sûretine girmiş ise de kadem-i hakīkī olmayıp ihtirâ‘î olduğundan [14a] i‘tibâra şâyân olmadığı ve muahharan verilen mükerrer berat târihine nazaran amel-i kadîm dahi anlaşılır ise de işbu beratı ihdâs ettirenler hem evlâd-ı vâkıfdan olmayıp ve hem bir vakfa hilâf-ı şart-ı vâkıf iki mütevellî olamayacağına binâen mahâllinde ibrâz-ı berat ile asla vaz‘-ı yed edemeyip kadîmden ilâ-hâzihi’l-ân cemî‘ mesâlih-i vakfı mütevellî-i mezbûr es-Seyyid İsmail ile eslâfı bi’t-tevliye bi’l-muvâcehe bilâ-nizâ‘ idâre ve rü’yetetmekte olduklarını mevsûku’l-kelim bî-garaz erbâb-ı vukūf ihbâr eyledikleri ve zikrolunan Karalar karyesi vakf-ı mezkûr tarafından zabtolunup mezbûr Mehmed Emin’in müdâhalesi men‘ olunmak bâbında emr-i sultânî sâdır olmuş ve bu makūle ekser müstagallâtı kurâ ve mezâri‘ olan evkāfda şart-ı vâkıfa mugāyir olsa dahi emr-i sultânî ile amel olunmak muktezâ-yı şer‘-i şerîf olmağın mûcebince emr-i mezkûr amel ve bir vakfın berat-ı pâdişâhî ile mütevellîsi var iken ref‘ine ta‘arruz olunmayarak mugāyir-i şart-ı vâkıf bilâ-mûcib âhar mütevellî nasbı câiz olmadığı ref‘ ve terkīn ve i‘lâm-ı hâl siyâkında Bursa ve İnegöl nâiblerine ve Haremeyn müfettişi vekîline hitâben emr-i âlîşân ısdârı muktezâ-yı maslahat idiği huzûr-ı âlîlerine i‘lâm olundu.